Tarımda kullanılan pestisitler öldürüyor, kanser yapıyor, üreme sitemine zarar veriyor

Bakanlık görüş istedi, Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum Ağı rapor yazdı

Zehirsiz Sofralar Sivil cemiyet Ağı, tarım ve Orman Bakanlığı’nın üniversitelerden görüş istediği, tarımda kullanılan 41 pestisit etken maddesinin yol açtığı zararları açıkladı. Ağ, aratırılması istenen pestisitlerin ölümlere yol açtığını, kansere sebep olduğunu, üreme sistemini olumsuz etkilediğini ve beyin gelişiminde negatif etkiye haiz bulunduğunu gözler önüne serdi.


Ziraat ve Orman Bakanlığı üniversitelere gönderdiği bir yazı ile ülkemiz tarımında kullanılan 41 tane pestisit etken maddesinin kullanımdan kaldırılmasının gerekip gerekmediği hakkında görüş istedi.


Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği ve Avrupa Pestisit eylem Ağı tarafınca yürütülmekte olan Zehirsiz Sofralar Projesi kapsamında bir araya gelen 100’ü aşkın sivil kuruluş ve inisiyatifin oluşturduğu Zehirsiz Sofralar Sivil cemiyet Ağı, Kasım 2019’da Zehirsiz Kampanya’yı başlatmış; pestisitlerin zararlarına dikkat çekerek, Türkiye’de kademeli olarak azaltılarak yasaklanmasını ve tabiat dostu üretim icra eden çiftçilerin kullandığı şekillerinin yaygınlaştırılmasını talep etmişti.


Avrupa Birliği tarafından Sivil cemiyet Diyaloğu Programı kapsamında desteklenen proje kapsamında oluşturulan Zehirsiz Sofralar Sivil toplum Ağı, bakanlığın üniversitelere gönderilmiş olduğu listede yer edinen pestisitlerin insan, organik dünyadaki öteki canlıların sağlığı ve çevresel toksisite açısından ne benzer biçimde zararlara yol açtığını araştırdı. Proje danışmanlarından Dr. Bülent Şık’ın, ağ adına yaptığı araştırma,

41 müessir maddenin hem insan aynı zamanda diğer canlılar için ölümcül tehlikeler barındırdığını ortaya koyuyor.


41 pestisit için yapılan araştırmada öne çıkan sonuçlar;

  • 8 müessir madde ölümcül: Bakanlığın listesindeki 41 etken maddeden 8’i solunduğunda ölümcül etki gösteriyor.
  • 12 Madde kanser tehlikesi taşıyor: 41 pestisit müessir maddesinin 7’si olası, 5’i olası karsinojenik. Karsinojenik maddeler solunduğunda, ağız yöntemiyle alındığında yada deriye nüfuz ettiğinde kanser oluşumuna niçin olabiliyor.
  • 19 Madde çocuklar için çok tehlikeli: 5’i şüpheli olmak üzere, 19 etkili madde hormonal sistem bozucu özellik taşıyor. İnsan ve hayvan bedeninin birçok işlevini hormon sistemi düzenlemiş olduğu için, hormonal sistem bozucu pestisitler vücudu pek çok açıdan etkiliyor. Bu etkilerden bazıları: Hormonla ilişkili kanser türleri (prostat, testis, meme), metabolizma bozuklukları (obezite, diyabet), üreme fonksiyonu bozuklukları (doğurganlığın azalması, çocuklarda cinsiyet gelişim bozukluğu, örneğin erken erişkinlik), kalp ve damar hastalıkları, zihin ve davranış bozuklukları. Hormonal sistem bozucu pestisitler, özellikle çocuklar ve anne karnındaki bebekler için daha tehlikeli.
  • 13 Madde beyne zarar veriyor: 4’ü şüpheli olmak üzere, 13 etkili madde nörolojik gelişime zarar veren özellikte. Hiperaktivite, davranış bozuklukları, düşük IQ, yol açtığı zararlardan bazıları.
  • 26 Madde üreme sistemini bozuyor: 9’u şüpheli olmak üzere, 26 müessir madde üreme sistemi için zararlı niteliğe haiz. Bunlar, üreme sistemine toksik etkisinde bırakır gösteren, üreme fonksiyon ve kapasitesini azaltan, doğurganlığa veya doğmamış çocuğa zarar verebilen maddelerdir.
  • Çiftçiler tehlikede: 13 etkili madde çiftçiler ve ziraat işçileri için çok zararlı.
  • Ekosisteme zarar veriyor: 10 etkili madde arılar, 10 müessir madde faydalı böcekler, 3 etken madde kuşlar, 10 etken madde suda yaşayan canlılar, 1 etkili madde su yosunları için çok zehirli.
  • Biyolojik birikim ve kalıcı kirlilik: 3 etken madde biyolojik birikim yapıyor ve 5 etkili madde ise uzun süre çevrede kalmış olarak zehirli etkisini koruyabiliyor.

Araştırma kriterleri

meydana getirilen araştırmada Dünya sağlık Örgütü (WHO), Uluslararası Kanser Araştırmaları Kurumu (IARC), ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), Pestisit fiil Ağı (PAN), Greenpeace ve Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC) kurumları tarafından yapılan değerlendirmeler esas alındı. Bu kurumların periyodik olarak çıkardığı yayınlarda yada resmi internet sitelerinde pestisitlerin yol açtığı zararlar üzerine çeşitli bilgiler mevcut.

Aşağıdaki tablolarda bakanlığın listesinde yer alan 41 pestisit müessir maddesi ile ilgili olarak, Zehirsiz Sofralar Projesi kapsamında kurulan Zehirsiz Sofralar Sivil cemiyet Ağı’nın yapmış olduğu değerlendirme yer ediniyor. Yapılan değerlendirmede yalnız insan sağlığı değil doğadaki öteki canlılar ve pestisitlerin doğada toprak, su benzer biçimde ortamlarda uzun süre zehirli etkilerini koruma durumları ve biyolojik birikim yapma özelliğine sahip olup olmadıkları da dikkate alındı. Okuma kolaylığı sağlamak için pestisitler tek bir tabloda değil dört ayrı tabloda alfabetik sıra ile sunuldu.

Zehirsiz Sofralar Sivil cemiyet Ağı’nın önerisi

ziraat ve Orman Bakanlığı’nın listesinde yer alan pestisit etkili maddelerinin yasaklanmasına yönelik tartışmalar uzun zamandan beri sürüyor. Aşağıdaki tablolarda da görülebileceği benzer biçimde bu etkili maddelerin insan sağlığına ve doğal yaşama çeşitli zararları bulunuyor. Ayrıca Bakanlığın listesinde yer edinen 41 tane pestisitten dokuzu (Glyphosate, Beta-Cyfluthrin, Cyfluthrin, Formetanate, Malathion, Tefluthrin, Zeta-Cypermethrin, Fenamiphos ve Zinc Phosphide) haricinde öteki 32 adet pestisitin Avrupa Birliği’nde kullanımına tasdik verilmiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Avrupa Birliği’nde onay verilmeyen bu pestisitlerin ülkemiz ziraatında neden kullanıldığına bir açıklama getirmesi gerekiyor.

Zehirsiz Sofralar Sivil toplum Ağı kamuoyunu söz mevzusu dokuz adet pestisitin de yasaklanmasını içeren kampanyayı imzalamaya, paylaşmaya, desteklemeye çağırıyor. Yürütülen kampanya ile ilgili bilgilere şu linkten ulaşılabilir: Change.Org/ZehirsizSofralar

Zehirsiz Sofralar Sivil toplum Ağı, insan sağlığına ve doğal hayata daha çok zarar vermemek için Bakanlığın üniversitelerden görüş istediği 41 adet pestisit etkili maddesinin kullanımının yasaklanarak topraklarımızın, suyumuzun ve tüm canlıların gıdasının zehirlerden temizlenmesini talep ediyor.

Ziraat ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli ile besin ve kontrol Genel Müdür Vekili Harun Seçkin’den randevu isteyen Zehirsiz Sofralar Sivil toplum Ağı, aşağıdaki kampanya taleplerini bu görüşmede yetkililere iletecek.


  • Dünya sağlık Örgütü tarafından “son derece tehlikeli”, “yüksek seviyede tehlikeli” ve “muhtemel kanserojen” olarak belirlenen ve tarımda kullanılan 13 etken madde (Difenacoum, ethoprophos, cyfluthrin, beta-cyfluthrin, zeta-cypermethrin, fenamiphos, formetanate X formetanate hydrochloride, methiocarb, methomyl, tefluthrin, zinc phosphide, glyphosate, malathion) öncelikle ve acilen yasaklansın.
  • Pestisitlerin tamamının 2030 yılına kadar yasaklanması, tabiat dostu, zehirsiz yöntemlerle tarımsal üretim yapılması için tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerekli adımlar atılsın; doğa dostu tarım yöntemleri ve bu yöntemlerle ziraat meydana getiren ufak üreticiler desteklensin; üreticileri doğa dostu, zehirsiz yöntemler kullanmaya teşvik edecek politikalar uygulansın.
  • Türkiye’de tarım ve besin ürünlerinde kullanılan pestisitlerle ilgili denetimler artırılsın, elde edilmiş denetim sonuçlarıyla ilgili şeffaflık sağlansın.

Tehlike Sınıflandırmaları

Dünya sağlık Örgütü (WHO) zehirli kimyasal maddeleri yol açtıkları sağlık zararlarını dikkate alarak bir sınıflandırmaya tabi tutmuştur. Kimyasal maddelerin sıhhat üzerinde olumsuz etkisinde bırakır gösterdikleri dozlar birbirinden farklıdır. Bazı kimyasal maddeler çok az miktarlarda alındıklarında bile ölümcül olabilmektedirler. WHO, çok az miktarlarda solunduğunda, ağız kanalıyla alındığında veya deri yoluyla emildiğinde ölüme yada insanda akut yada kronik hasarlara yol açan kimyasal maddeleri “Son derece Tehlikeli (Extremely Hazardous)” olarak nitelemektedir.

Son derece tehlikeli kimyasallar Dünya sıhhat Örgütü’nce “derslik 1a“ başlığı altında (WHO1a) toplanmıştır. Son derece tehlikeli kimyasal maddelerden sonra sağlık açısından önem arz eden öteki grup “çok tehlikeli ya da yüksek düzeyde tehlikeli (Highly hazardous)“ olarak nitelenmektedir. Çok tehlikeli olarak nitelenen bu tip kimyasallar “1b sınıfı” altında (WHO1b) toplanmıştır.




Organik Gübre Siparişi Ver

Tarım Arazilerinde Solucan Gübresi Nasıl Kullanılır?

Solucan Gübresi Kullananlar

Sıvı Solucan Gübresi Kullanım Şekli

Katı Solucan Gübresi Kullanım Şekli

Hangi Solucan Gübresi

Solucan Gübresinin Bilinmesi Gereken Faydaları

Solucan Gübresinin Kimyasal Gübreden Farkı